Picture of the author
Comma
استفتا
سوال ۴۵۶۹ -- کتاب خمس / احکام خمس / آنچه كه خمس در آن واجب است / خمس آذوقۀ مازاد / فروش خانه و آنچه از مؤونه بودن خارج شده /

بسمه تعالى 29 / 10 / 1361 به حضور محترم حضرت آيت الله‌ العظمى روح الله‌ الموسوى الخمينى، رهبر عزيز انقلاب و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، روحى له الفداء اين‌جانب در ذيل اين مرقومه، مسائلى را كه به نظرم و برايم مشكل آمده از حضور آن امام محترم و معظم تقاضا دارم جواب آن‌ها را با دست‌خط مباركشان جهت تبرّك مرقوم فرمايند. ضمناً چندى قبل پيشنهادى راجع به تأمين آب يزد و طرح‌هاى توليد و كشاورزى تا مرز خودكفايى ـ ان شاء الله‌ ـ ارائه داده بودم كه جواب نيامد: 1. آيا به وسايل اضافى منزل ـ از قبيل فرش، پنكه، كولر، ظروف چينى و غير چينى وغيره ـ خمس تعلق مى‌گيرد؟ و اگر مى‌گيرد، به چه نحو؟

2. اگر شخصى صاحب دختر باشد و از چند سال قبل از شوهر دادن دختر، مقدارى وسايل منزل و طلا و پارچه و غيره جهت نامبرده تهيه كند، آيا به اين‌ها هم خمس تعلق مى‌گيرد؟ و به چه نحو بايد عمل شود؟

3. اگر شخصى مثلاً 6 سال قبل ازدواج كرده و مهريۀ زنش را نوشته‌اند يك‌هزار سكۀ طلا (آن روز سكه در حدود 200 تومان يا كمتر بوده است) اگر حالا بخواهند از هم جدا شوند يا اين‌كه شوهر بخواهد مهريۀ عيالش را بپردازد (و حالا سكه در حدود 000/4 تومان است) در اين مورد به خصوص تكليف چيست؟ و در صورتى كه شوهر وُسع مالى هم نداشته باشد چطور؟

4. اگر شخصى در اصفهان ساكن باشد ولى زادگاهش يزد و پدر و مادر و ساير بستگان هم در يزد باشند و هر چندگاه يك‌دفعه به يزد برود و مدتى نامعين بماند، تكليف نماز و روزه‌اش چه مى‌شود؟

5. اگر شخصى ساكن اصفهان باشد، هر روز از منزل تا محل كارش 23 كيلومتر فاصله باشد، اگر قبل يا بعداز ظهر به منزل برگردد، تكليف نماز و روزه‌اش چيست؟

6. اگر شخصى در بانك خون بيمارستانى كار مى‌كند و جهت بيمارى 5 واحد خون پيش‌بينى و رزرو مى‌شود و او از بستگان بيمار، همان تعداد خون پيش‌بينى شده را بالاجبار طبق قانون بيمارستان گرفت؛ ولى بعد يك واحد آن مصرف شد و هيچ‌گونه خريد و فروشى هم در كار نباشد و بقيۀ خون‌ها به بيماران ديگرى تزريق شد، تكليف شخصى كه در بانك خون كار مى‌كند چيست؟ و آيا در روز واپسين جواب دارد يا نه؟ واگر دارد، جواب و مسئوليت با سرپرست آن مركز است يا كسى كه خون را گرفته؟

7. اگر ظرفى كه محتوى آب كمتر از كُر باشد و با خون يا فرآورده‌هاى خونى نجس شده باشد و به جوش بيايد، آيا بخار آن پاك است يا خير؟ و آيا فرآورده‌هاى خونى ـ مثل پلاسما و سرم ـ هم نجس است؟

8. اگر با همين شرايط سؤال 7، به‌جاى خون، ادرار باشد آيا بخار آن پاك است يا نجس؟

9. اگر مستخدم محل كار، شخصى ارمنى و پاى‌بند به هيچ‌كدام از قوانين دين خود هم نباشد و مثلاً چاى يا چيز ديگرى به انسان بدهد يا از او چيزى بگيريم، جايز است يا نه؟ و آيا پاك است يا خير؟

جواب

۱. بسمه تعالى، اگر مورد حاجت نيست و از درآمد كسب تهيه شده خمس دارد و ميزان، قيمت فعلى آن است.

۲. بسمه تعالى، اگر احتياج دارد و لازم است به‌همين ترتيب تهيه شود خمس ندارد.

۳. بسمه تعالى، همان سكه‌ها كه مهر شده را ضامن است و تبديل به قيمت، مربوط به رضايت طرفين است.

۴. بسمه تعالى، تا از وطن اعراض نكرده‌ايد، نماز شما در آن تمام است.

۵. بسمه تعالى، اگر از آخر اصفهان كمتر از مسافت مى‌رود و در اصفهان مسافر نيست، نمازش شكسته نمى‌شود.

۶. بسمه تعالى، بايد رضايت صاحبان خون تحصيل شود.

۷. بسمه تعالى، 7 و

8. بخار پاك است ولى سرمى كه از فرآورده‌هاى خون است، نجس است؛ مگر در صورتى كه صدق خون به آن نشود.

۸. بسمه تعالى، غير مسلمان نجس است و تا علم به ملاقات با رطوبت نباشد، حكم به نجاست نمى‌شود.